INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL HUMANITIES SCIENCES RESEARCH (JSHSR)

Summary


“TOM SAWYWER’IN MACERALARI” ROMANININ TÜRKÇEYE ÇEVİRİSİ ve YENİDEN ÇEVİRİSİNDE YANMETİNSELLİK EŞİĞİ

Bir edebi eserin yanmetinsel unsurlardan bağımsız olarak kabul edilemeyeceği düşüncesiyle, böyle bir çalışma yapma ihtiyacı ortaya çıktı. Bu çalışmanın gelecekte benzer çalışmalar yapmak isteyen araştırmacılara alan yazında mevcut boşluğu doldurmada yeni bir pencere açacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada Müstakimoğlu (1900?) ve O. Doğan (2017), tarafından Türkçeye çevrilen Tom Sawyer’ın Maceraları isimli iki farklı Türkçe çeviri eser Gerard Genette’nin konuyla ilgili kuramsal görüşleri çerçevesinde bu eserlerdeki yanmetinsel unsurları, bu unsurlar arasındaki farkları ve bu farklılıkların arkasında yatan olası nedenleri ortaya koymak için betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın sonuçları göstermiştir ki, her iki kitap az ya da çok aynı yanmetinsel unsurları paylaşsa da, bu unsurlar arasında kitaplarda bulundukları yerler, her iki kitapta ya da kitapların birinde bulunmamaları gibi yönlerden bazen bazı farklılıklar görülmüştür. Sonuçlar, baskı tekniklerindeki değişim, eserlerin türünü vurgulama amacı, bilgiye hızlı erişim, yayıncıların çeviri politikaları, çevirmenin görünürlüğü vb. gibi faktörlerin yanmetinsel özellikler bakımından kitaplar arasındaki farklılıkların altında yatan sebeplerden bazıları olduğunu göstermiştir. Çalışmanın sonuçları ile ilgili olarak, belirli kültürel dönemlere veya anlayışlara bağlı olarak, bir eserin farklı dönemlerdeki farklı baskılarına bile, yanmetinsel unsurların eserlerde verilme biçimlerinin değişebileceği söylenebilir. Genette’in; Macksey'in (1997) sözlerinde bahsettiği gibi bu unsurlar her zaman eser ve okuyucu arasında bir eşik görevi görecek olan metnin içi ve dışı arasında yer alan bir eşiğin üzerindedir ve eser ve okuyucu arasında her daim bir köprü vazifesi görmeye devam edecektir.



Keywords
Yanmetinsellik, Tom Sawyer’ın Maceraları, yeniden çeviriler, metinlerarasılık

References