Journal of Social & Humanıtıes Scıences Research

Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


MAKİNE ÇEVİRİSİNİN KISA TARİHÇESİ
(A BRIEF HISTORY OF MACHINE TRANSLATION )

Yazar : İnönü KORKMAZ    
Türü :
Baskı Yılı : 2019
Sayı : 32
Sayfa : 155-166
    


Özet

Çevirinin farklı kültürlerden ve dil gruplarından bireyler arasındaki iletişimde önemli bir rolünün bulunması zaman içinde bu eylemin nasıl daha hızlı ve verimli bir biçimde gerçekleştirilebileceğine dair yolların aranmasına neden olmuştur. Günümüzden birkaç yüz yıl önce Descartes’ın tüm insanların kullanabileceği ortak bir dil sistemi kurma çabasının olası nedeni de bu olmuştur. Descartes’in ortak bir sistemde diğer dilleri birleştirme düşüncesi yirminci yüzyılda çoğunlukla askeri konularda istihbarat elde etmede kullanımak üzere geliştirilen ve şifreleme ile şifreleri kırma işlevlerini yerine getiren makinelerin temel prensibini oluşturmaktaydı. Temelde belirli bir dilde kodlanarak yazılmış metinlerdeki bilginin kodlarının çözülmesi yoluyla bir başka dile kolayca aktarılması amaçlanıyordu. Bu düşünce Makine Çevirisinin (MÇ) temelini oluşturmuştur. Buradan hareketle de insan çevirmenlerin müdahalesinin en aza indirgenerek çeviri eyleminin bir nevi otomatikleştirilmesi hedeflenmişti. Ancak zaman içinde insan çevirmenlerin müdahalesinin nitelikli çevirilerin elde edilmesi için gerekliliğinin ortaya çıkmasıyla tamamen otomatik çeviri sistemleri arayışından insan çevirmenlerin çeviri sürecini kolaylaştırmanın ve hızlandırmanın yolları aranmaya başlamıştır. Böylece de makine çevirisi kavramı çeviri uygulamalarında Bilgisayar Destekli Çeviri olarak adlandırılan yeni bir kavramın ortaya çıkmasına hizmet etmiştir. Bu çalışma Makine Çevirisi kavramının tarihsel olarak belli başlı dönüm noktalarına işaret ederek gelişim sürecinden başlayarak günümüze kadar hangi evrelerden geçtiğini betimlemektir. Bu dönüm noktaları arasında ilk patenter ve ENIAC, Waren Weaver’in öngörüsü, ALPAC raporunun yayınlanması ve ilk ticari çeviri sistemlerinin ortaya çıkması makine çevirisinin tarihi için önemli olaylar olarak değerlendirilebilir. MÇ’nin geçirdiği evreler arasında ise makine çevirisinde kullanılan sistemlerden Kural Tabanlı, Örnek Tabanlı ve İstatiksel makine çeviri sistemleri bulunmaktadır. Ayrıca birden fazla sistemin bir arada kullanıldığı melez (hibrid) MÇ yaklaşımları da ortaya çıkmıştır. Günümüzde ise yapay zekâ sistemleri ile makine çevirisi sistemlerinin birleştirilmesine yönelik çalışmalar gündeme gelmiştir ve bu alana ilgi gün geçtikçe artmaktadır. Çalışmada ayrıca MÇ’nin gelişimi sürecinde karşılaşılan zorlukların yanı sıra gelişimini destekleyen faktörlere değinilmekte ve makine çevirisinin genellikle etkili olarak kullanıldığı alanlardan bahsedilmektedir. Son olarak ise çeviri uygulamalarının hangi yönde ilerlemekte olduğuna dair izlenimlere yer verilmektedir



Anahtar Kelimeler
Makine Çevirisi, İstatiksel Makine Çevirisi,

Abstract

The significant role of translation in the communication among individuals from various cultures and lingusitic backgrounds has given rise to the pursuit of ways in which this communicative act might take place in a more rapid and fruitful manner. This was probably the main reason why Descartes, about a few centuries before now, endeavoured to build a common language system which all the people of our world could benefit. The idea of Descartes, which was to unite other languages in a system, has formed the main principle of the machines which were to carry out the coding and decoding functions and these machines wer mainly developed for the purposes of extracting military intellegence from the foes. Here the main objective was to transer the information coded in a text written in a given language into another language by stripping off the codes. This idea formed the very basis of Machine Translation (MT). From this point on, it was in some way aimed to automate the translation process by reducing the human translator’s interference in the task. Yet, when it was understood that the human intervention was necessary in order to obtain translations of acceptable quality, we witnessed a shift from quest in the autoation of translation process to the search for finding ways to facilitate the process by aiding human translators. Thus, the concept of machine translation has served to the emergence of a new notion by the name of Computer Assisted Translation (CAT). This paper aims to describe the stages that the concept of machine translation has passed through beginning from the emergence of it and upto present day by pointing out the major historical milestones. Along these milsetones, the events such as the first patents and ENIAC, Warren Weaver’s vision, publication of the ALPAC report and the emergence of first commercial machine translation systems could be considered as having significant importance. As for the stages that the MT has passed through, reviving of systems used in machine translation such as Rule Based, Example Based and Statistical MT systems could be given shown. Also there have also been some hybrid MT systems and approaches in which more than one system was implemented. Nowadays, quests of combining artificial intelligence systems and MT systems have become a current issue and there is a growing interest in this area. In the present study, factors contributing the development of MT have been touched upon along with the setbakcs experienced in the practices of MT. Also areas where MT applications are commonly exercised are presented with some examples. And finally, remarks on which direction the MT practices might be heading is addressed



Keywords
Machine Translation, Statistical Machine Translation

Gelişmiş Arama


Duyurular

    İndeks Taraması

    JSHSR Journal SJI Factor tarafından indekslenmeye başlamıştır.


    İndeks Taraması

    JSHSR Journal Directory of Research Journals Indexing (DRJI) tarafından indekslenmeye başlamıştır.


    İndeks Taraması

    JSHSR Journal WorldCat tarafından indekslenmeye başlamıştır.

    worldcat ile ilgili görsel sonucu


    İndeks Taraması

    JSHSR Journal Scientific World Index tarafından indekslenmeye başlamıştır.

    Scientific World Index ile ilgili görsel sonucu


    İndeks Taraması

    JSHSR Journal Sosyal Bilimler Atıf Dizini (SOBIAD) tarafından indekslenmeye başlamıştır.


    İndeks Taraması

    JSHSR Journal, Crossref tarafından indekslenmeye başlamıştır.


    İndeks Taraması

    JSHSR Journal, Uluslararası Endekslerden "Root İndexing (RI)" tarafından indekslenmeye başlamıştır.


    İndeks Taraması

    JSHSR Dergisi Scientific Indexing Services (SIS)  tarafından taranmaya başlamıştır


    İndeks Taraması

    JSHSR Dergisi International Index Copernicus tarafından taranmaya başlamıştır


    İndeks Taraması

    JSHSR Dergisi I2OR Indexing Services & Evaluation of Publication Impact Factor (PIF) tarafındn taranmaya başlamıştır.


    İndeks Taraması

    JSHSR Journal, Social Science Research Network (SSRN) tarafından indekslenmeye başlamıştır


    İndeks Taraması

    JSHSR Journal, Directory of Indexing and Impact Fact (DIIF) tarafından indekslenmeye başlamıştır


    İndeks Taraması

    JSHSR Journal, Generalimpactfactor tarafından indekslenmeye başlamıştır


    İndeks Taraması

    JSHSR Journal, İnfoBase Index tarafından indekslenmeye başlamıştır


    İndeks Taraması

     


    İndeks Taraması


    İndeks Taraması

     



Adres :Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Avşar Kampüsü Kahramanmaraş / TÜRKİYE
Telefon :554 442 96 60 - 546 785 78 80 Faks :-
Eposta :editor.jshsr@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri