INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL HUMANITIES SCIENCES RESEARCH (JSHSR)

“TOM SAWYWER’IN MACERALARI” ROMANININ TÜRKÇEYE ÇEVİRİSİ ve YENİDEN ÇEVİRİSİNDE YANMETİNSELLİK EŞİĞİ
(THE THRESHOLD OF PARATEXTUALITY IN THE TRANSLATION AND RETRANSLATION OF THE ADVENTURES OF TOM SAWYER INTO TURKISH )

Author : Mehtap EKİNCİ  & Aslı Özlem TARAKÇIOĞLU  
Type :
Printing Year : 2020
Number : 55
Page : 1738-1754
    


Summary

Bir edebi eserin yanmetinsel unsurlardan bağımsız olarak kabul edilemeyeceği düşüncesiyle, böyle bir çalışma yapma ihtiyacı ortaya çıktı. Bu çalışmanın gelecekte benzer çalışmalar yapmak isteyen araştırmacılara alan yazında mevcut boşluğu doldurmada yeni bir pencere açacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada Müstakimoğlu (1900?) ve O. Doğan (2017), tarafından Türkçeye çevrilen Tom Sawyer’ın Maceraları isimli iki farklı Türkçe çeviri eser Gerard Genette’nin konuyla ilgili kuramsal görüşleri çerçevesinde bu eserlerdeki yanmetinsel unsurları, bu unsurlar arasındaki farkları ve bu farklılıkların arkasında yatan olası nedenleri ortaya koymak için betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın sonuçları göstermiştir ki, her iki kitap az ya da çok aynı yanmetinsel unsurları paylaşsa da, bu unsurlar arasında kitaplarda bulundukları yerler, her iki kitapta ya da kitapların birinde bulunmamaları gibi yönlerden bazen bazı farklılıklar görülmüştür. Sonuçlar, baskı tekniklerindeki değişim, eserlerin türünü vurgulama amacı, bilgiye hızlı erişim, yayıncıların çeviri politikaları, çevirmenin görünürlüğü vb. gibi faktörlerin yanmetinsel özellikler bakımından kitaplar arasındaki farklılıkların altında yatan sebeplerden bazıları olduğunu göstermiştir. Çalışmanın sonuçları ile ilgili olarak, belirli kültürel dönemlere veya anlayışlara bağlı olarak, bir eserin farklı dönemlerdeki farklı baskılarına bile, yanmetinsel unsurların eserlerde verilme biçimlerinin değişebileceği söylenebilir. Genette’in; Macksey'in (1997) sözlerinde bahsettiği gibi bu unsurlar her zaman eser ve okuyucu arasında bir eşik görevi görecek olan metnin içi ve dışı arasında yer alan bir eşiğin üzerindedir ve eser ve okuyucu arasında her daim bir köprü vazifesi görmeye devam edecektir.



Keywords
Yanmetinsellik, Tom Sawyer’ın Maceraları, yeniden çeviriler, metinlerarasılık

Abstract

With the idea that a literary work cannot be regarded as independent from the paratextual elements, the need for such a study has emerged and it is thought that it will open a new window for the future studies to fulfil the remaining gap in the field. For this study, two different Turkish translations of Mark Twain’s The Adventures of Tom Sawyer, which were translated by Müstakimoğlu (1900?) and O. Doğan (2017), have been analysed through a descriptive analysis method within the framework of Gerard Genette’s theoretical views on the subject to bring up the paratextual elements in the books, the differences among them and the possible reasons lying behind these differences. The results of the study have shown that although both books have shared more or less the same paratextual elements, sometimes some differences have been seen among these elements in terms of the places they existed in the books or not being used in both or one of the books. Results have shown that factors such as the change in printing techniques, the aim of emphasizing the type of the works, quick access to information, translation policies of publishers, the visibility of the translator… etc. are some of the underlying reasons for the differences between the books in terms of paratextual features. Regarding the results of the study, it could be said that depending on certain cultural periods or insights, even the different editions of work in different periods, the ways in which the paratextual features are given in the works may vary. As Genette mentions in the words of Macksey, (1997) these elements are above a threshold between the peritext and epitext of a text which will always serve as a threshold between the work and the reader.



Keywords
Paratextuality, The Adventures of Tom Sawyer, retranslations, intertextuality