INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL HUMANITIES SCIENCES RESEARCH (JSHSR)

TEMEL BİR İNSAN HAKKI OLARAK ENGELLİ BİREYLERİN EĞİTİM HAKKI: ORTAOKUL ÖĞRENCİSİ VELİLERİNİN ENGELLİLERİN EĞİTİMİNE İLİŞKİN TUTUMLARI
(THE RIGHT TO EDUCATION OF PERSONS WITH DISABILITY AS A FUNDAMENTAL HUMAN RIGHTS: THE ATTITUDES OF PARENTS OF SECONDARY SCHOOL AGE CHILDREN TOWARDS THE EDUCATION OF PERSONS WITH DISABILITY )

Author : Özge Sanem ÖZATEŞ GELMEZ    
Type :
Printing Year : 2021
Number : 76
Page : 2638-2652
    


Summary

Eğitim hakkı, diğer herkes gibi engelli kişiler için de korunması gereken temel insan haklarındandır. Ancak engelli kişiler ile engelli olmayan kişilerin eğitime katılım oranları arasındaki fark, bu temel hakkın engelliler için korunmasının önünde sorunlar olduğunu göstermektedir. Bu sorunların önemli bir bölümünü, engelli kişileri eğitim alanında sosyal dışlanmaya ve ayrımcılıkla karşı karşıya bırakan olumsuz tutumlar oluşturmaktadır. Ankara ilinde ikamet eden 120 ortaokul velisinin katılımıyla, Kösterelioğlu tarafından geliştirilen Engelli Bireylerin Eğitilmesine İlişkin Tutum Ölçeği kullanılarak gerçekleştirilen bu araştırmayla velilerin, engellilerin eğitimine ilişkin tutumları, engelli bir tanıdığa sahip olma değişkeni bağlamında incelenmiştir. Araştırma sonucunda katılımcıların yarısından fazlasının aynı veya başka hanede yaşayan bir engelli akrabası ya da akrabalık ilişkisi bulunmayan engelli bir yakını olduğu görülmüştür. Katılımcıların genel itibariyle engelli bireylerin eğitimine ilişkin tutumlarının olumlu yönde olduğu, engelli bir tanıdığa sahip olan katılımcıların tutumlarının ise engelli tanıdığı bulunmayanlara kıyasla daha olumlu olduğu görülmüştür. Araştırma sonucundan hareketle engelli kişileri eğitime dahil edecek, eğitimin her aşamasını sürdürmelerini sağlayacak, nitelikli eğitim olanaklarından yararlanmalarını mümkün kılacak fiziksel erişilebilirliğe ilişkin düzenlemelerin yapılmasının son derece önemli olduğunu söylemek mümkündür. Bununla birlikte eğitim hakkının önünde engel oluşturan olumsuz tutumları ortadan kaldıracak ve toplumsal bütünleşmeyi sağlayacak hak temelli çalışmaları yaygınlaştıracak yasal ve kurumsal düzenlemelerin yapılması, engelli kişilerin eğitim hakkının korunması için atılması gereken adımların başında gelmektedir.



Keywords
Engellilik, engelli hakları, insan hakları, eğitim hakkı, tutum ölçeği.

Abstract

The right to education is one of the fundamental human rights that must be protected for persons with disabilities, just like for everyone else. However, differences in the participation in education rates between persons with disabilities and without disabilities show that there are problems in the protection of this fundamental right for persons with disabilities. Negative attitudes towards persons with disabilities, which cause social exclusion and discrimination in the field of education, constitute a significant part of these problems. In this research, with the aim of reaching the attitudes of parents having secondary school age children towards the education of the persons with disability, Attitude Scale Towards Education of Persons with Disabilities developed by Kösterelioğlu was used. As a result of the research, it was seen that more than half of the 120 participants have disabled kin living in the same or another house or know persons with disability without kinship relation. It was observed that the attitudes of the participants towards the education of persons with disability are generally positive, and also the attitudes of the participants who have contact with persons with disability more positive. Based on the results of the research, it is possible to say that it is extremely important to make arrangements regarding physical accessibility that protect the education right of persons with disability. In addition, in order to protect the right to education of people with disabilities, it is necessary to make legal and institutional arrangements that will eliminate the negative attitudes that hinder the right to education and expand rights-based works that will ensure social integration.



Keywords
Disability, rights of persons with disabilities, human rights, right to education, attitude scale.