Ludwig van Beethoven’in Op.17 Korno ve Piyano için Sonat’ı ve Vladimir Khomenko’nun Kontrbas Uyarlaması

Özet

Ludwig van Beethoven yaşamı boyunca yüzeysel sanat anlayışı ile mücadele etmiş ve eserlerinde ustalıkla işlediği sevgi, özgürlük ve aydınlanma temaları ile müzik tarihinde hiç şüphesiz yeni bir çağın açılmasına neden olmuştur. Beethoven Op.17 Korno ve Piyano için Sonat’ını 1800 yılında Viyana’da kendisi ile tanışma fırsatı yakalayan Bohemyalı korno virtüözü Giovanni Punto için yazmıştır. Punto ve Beethoven eserin ilk seslendirilişini 18 Nisan 1800 yılında Viyana-Burgtheater’de yapmışlardır. 1801 yılında Tranquillo Mollo tarafından Viyana’da yayınlanan eserin yine Beethoven tarafından daha sonra yapılan viyolonsel için uyarlaması da Berlin’de Lischke Yayınevi’nin isteği üzerine yayınlanmıştır. Beethoven’in Op.17 Korno ve Piyano için Sonat’ı 20. yüzyılın başlarında kontrbas yorumcuları için repertuvara kazandırılması gereken nadir bir eser olarak değerlendirilmiş ve çeşitli uyarlama çalışmaları yapılmıştır. Kontrbas literatüründe ve çalım tekniğinde yapmış olduğu yenilikçi çalışmalar ile tarihe geçen Rus kontrbas sanatçısı ve pedagog Vladimir Vladimirovich Khomenko, Mozart ve Beethoven gibi müzik tarihine yön veren bu önemli bestecilerin farklı enstrümanlar için yazılmış eserlerinin kontrbas için uyarlamalarını yapmış ve bu çalışmalar ile kontrbas repertuvarını zenginleştirmiştir. Ludwig van Beethoven’in Op.17 Korno ve Piyano için Sonat’ı Khomenko tarafından kontrbas repertuvarına kazandırılan en önemli eserlerden biri olmuştur. Vladimir Khomenko’nun eser üzerinde yaptığı uyarlama çalışması yapılan ilk uyarlama çalışmalarından biridir ve 1963 yılında Moskova’da bulunan Muzyka Yayınevi tarafından edisyon olarak yayınlanmıştır.

Bestecinin müzikal yaşamı ve eserin yaratılış süreci ile ilgili tarihsel bilgileri içeren bu araştırmada; Rus kontrbas ekolünün kurucularından olan Vladimir Khomenko’nun eser için yaptığı kontrbas uyarlaması incelenmiştir. Ülkemizde de devlet konservatuvarları kontrbas eğitim programlarında oldukça önemli bir yere sahip olan Op.17 Korno ve Piyano için Sonat’ın Vladimir Khomenko tarafından yapılan kontrbas uyarlaması ve eserin Muzyka edisyonu, eseri seslendirecek yorumcular için en önemli kaynaklardan biri olmuştur.