Feldstein-Horioka Hipotezinin Geçerliliği: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir İnceleme

Özet

1970’li yıllardan sonra başlayan ve 1990’lı yıllardan sonra hız kazanan küreselleşme hareketleri çerçevesinde uluslararası sermaye hareketlerinin mobilitesi ciddi oranda artmış ve gelişmiş ülkelerden özellikle gelişmekte olan ülkelere doğru yoğun bir sermaye akışı gerçekleşmeye başlamıştır. Bu sermaye hareketleri özellikle tasarruf birikimi sorunu yaşayan gelişmekte olan ülkelerde yatırımların artmasına ve ekonomik büyüme sorunlarının bir bakıma düzelmesine yardımcı olurken diğer taraftan özellikle finansal gelişmişlik düzeyi düşük olan ülkelerde finansal bazı istikrarsızlıkların ortaya çıkmasına da neden olmuştur. Türkiye ekonomisi ise ekonomik büyüme için dış finansman kaynaklarına yüksek oranda ihtiyaç duyan benzer ülkeler gibi bu türden finansal şoklara açık bir ülke konumundadır. Bu durum ulusal yatırımların ulusal tasarruflarla finanse edilebilmesi meselesini sağlıklı büyüme hedefi olan ülkeler açısından daha da önemli hale getirmektedir. Bu çalışmada, uzun yıllardan beridir kronik bir sorun olarak güncelliğini korumakta olan Yatırım-Tasarruf eşitsizliği sorunu Feldstein-Horioka hipotezi çerçevesinde Türkiye ekonomisi için 1975-2023 yıllık verileriyle ve ARDL ekonometrik test yöntemi aracılığıyla incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ampirik sonuçları; yurtiçi tasarruflarla yurtiçi yatırımlar arasındaki korelasyonun düşük olduğunu, yatırımların büyük oranda yabancı sermaye akımları tarafından belirlendiğini göstermektedir. Bir başka ifadeyle tasarruf tutum katsayısının nispeten sıfıra daha yakın çıkmış olması ilgili dönem için Türkiye ekonomisinde F-H hipotezinin geçerli olduğuna, H-F bulmacasının ise geçerli olmadığına işaret etmektedir.   ARDL yöntemine ek olarak yapılan FMOLS, DOLS ve CCR yöntemlerinden elde edilen sonuçlar da Türkiye’de yurt içi yatırımlarla yurt içi tasarruflar arasında zayıf bir korelasyon olduğunu desteklemektedir.