Politik Karar Alma Süreçleri, Politik Aktörler ve Politikanın Seçim Ekonomisi Üzerine Etkileri: Türkiye Örneği (2011-2023)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18158536Anahtar Kelimeler:
Seçim Ekonomisi, Siyasal İktidar, Ekonomik Oy Verme, Politik AktörlerÖzet
Türkiye’de seçim ekonomisi uygulamaları, iktidar partisi tarafından iktidarda kalabilmek veya tekrar seçilebilmek için uygulanan ekonomik sonuçları da olan karmaşık, çeşitli ve birbirleriyle ilintili bir durumdur. Türkiye’de seçim ekonomisi uygulamaları genel olarak oy alabilmek ve fayda sağlamak için gerçekleştirilir.
Siyasal iktidarlar iktidarda kalmak için seçim öncesinde ekonomide suni ve yapay bir ekonomik model uygulamaktadırlar. Seçim ekonomisi politikacılar ile seçmenler arasında ki ilişkiyle sonuçlanır. Seçmenler ise bu süreçte faydalanmayı hedeflerler.
Siyasal iktidarlar seçim ekonomisi çerçevesinde ücretlerde artış, istihdamın artırılması, yatırım harcamaları ve makroekonomik göstergelerde iyileşmeye giderler. Kamusal harcamaları arttırıp kamu gelirlerini azaltmak taraftarıdırlar.
Yapılan bu uygulamalar kısa vadede fayda sağlasa da uzun vadede ekonomide daralma, enflasyon, faizlerde artış, siyasal yozlaşma yozlaşmanın yanında ülke ekonomisinde de yapısal sorunlara yol açmaktadır. Dolayısıyla bu uygulamalar neticesinde enflasyon, bütçe, cari açık ve ekonomik büyümede bunlardan olumsuz etkilenmektedir.
Referanslar
Akgün, B. (1999). Türkiye'de seçmen davranışının ekonomi politiği üzerine bir model denemesi. Liberal Düşünce, 4(14).
Aktan, C. C. (1992). Politik yozlaşma ve kleptokrasi. Afa Yayınları.
Aktan, C. C., & Dileyici, D. (2001). Kamu ekonomisinde karar alma ve oylama yöntemleri. Kamu Tercihi ve Anayasal İktisat Dergisi, 1(1), 86–114.
Atay, K. (2006). Seçim ekonomisinin Türkiye’de uygulanan maliye politikaları üzerindeki etkileri (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Atiyas, İ. (2001). Ekonomiyi düzlUĞe çıkarmayan siyaset. Görüş Dergisi, 47, 72–74.
Aydın, N. (2015). Dünya’da ve Türkiye’de seçimlerin yönetimi ve denetimi. Ekin Basım Yayın Dağıtım.
Aygen, R. T. (2024). Gelişmekte olan ülkelerde politik ekonomi anlayışı (Yüksek lisans tezi). İstanbul Rumeli Üniversitesi.
Balyemez, A. S. (2008). Türkiye’de 1980 sonrası dönemde seçim ekonomisi uygulamalarının kamu maliyesine yansımaları (Doktora tezi). Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.
Başaran, C. (2016, Eylül 3). 1 Kasım, seçim ve ekonomi. Bloomberg HT. http://www.bloomberght.com/ht-yazarlar/cuneyt-basaran-2071/1820677-1-kasim-secim-ve-ekonomi/
Bulutoğlu, K. (1988). Kamu ekonomisine giriş (4. baskı). Filiz Kitabevi.
Coşkun, M. E. (2017). Kamu tercihi ve anayasal iktisat teorisi perspektifinden Türkiye’de seçim ekonomisi uygulamalarının değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi.
Çam, E. (1987). Siyaset bilimine giriş. Der Yayınları.
Duverger, M. (1986). Siyasal rejimler (T. Tunçdoğan, Çev.). Sosyal Yayınlar.
Dünya Bankası. (2025). https://www.worldbank.org/
TCMB EVDS. (2025). https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/tr/tcmb+tr/main+menu/istatistikler
Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2025). https://www.sbb.gov.tr/
Erduman, A., & Çelen, Ç. (2008). Politik bütçe döngüleri teorisi ve 1980 sonrası Türkiye’de seçim dönemlerinde uygulanan maliye politikalarının analizi ve değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
Eryılmaz, B. (1993). Kamu bürokrasisinin denetlenmesinde yeni gelişmeler. Amme İdaresi Dergisi, 26(4), 102.
Eryılmaz, B. (2002). Bürokrasi ve siyaset. Alfa Yayınları.
Ekizceleroğlu, R. (2008). Türkiye’de parti içi demokrasinin hukuksal boyutları (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Trakya Üniversitesi, Edirne.
Habertürk. (2016). İktidar partisinin seçim vaatleri. http://www.haberturk.com/ekonomi/ ekonomi/haber/1135926-iste-ak-partinin-ekonomik-vaatleri
Habertürk. (2018). 2018 genel seçim sonuçları. https://www.haberturk.com/secim/secim2018/genel-secim
Habertürk. (2023). 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimi sonuçları. https://www.haberturk.com/secim/ secim2023/cumhurbaskanligi-secimi
Kapani, M. (1983). Politika bilimine giriş (3. baskı). A.Ü. Hukuk Fakültesi Yayınları.
Kışlalı, A. T. (2000). Siyasal sistemler. İmge Kitabevi.
Kumrulu, A. (1988). Türkiye’de vergi politikası gelişmeleri: Karar alma süreci ve sapmalar (1950–1985). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 40.
Kuşat, N., & Dolmacı, N. (2011). Kamu tercihi teorisi çerçevesinde seçim ekonomisi kavramının değerlendirilmesi. Cumhuriyet Üniversitesi İİBF Dergisi, 12(1), 129–146.
Oğuz, V. (2011). Türkiye’de siyasal partiler çerçevesinde politik yozlaşma ve etik sorunu (Yüksek lisans tezi). Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi.
Olson, M. (1965). The logic of collective action. Harvard University Press.
Özdemir, M. B. (2007). Türkiye’de seçim ekonomisi ve bütçesel etkileri (Yüksek lisans tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.
Öztekin, A. (2001). Siyaset bilimine giriş. Siyasal Kitabevi.
Quade, E. S. (1982). Analysis for public decisions (2nd ed.). Elsevier Science Publishing.
Savaş, V. (1993). Anayasal iktisat. Nadir kitap
Schuknecht, L. (1996). Political business cycles and fiscal policies in developing countries. Kyklos, 49, 155–170.
Sezgin, Ş. (2005). Politika ve ekonomi ilişkisi: Türkiye’de politik konjonktürel dalgalanmalar ve ekonomik oy verme (Doktora tezi). Anadolu Üniversitesi.
Sonkur, G. (2017). Türkiye’de seçim ekonomisi uygulamalarının vergi politikaları üzerindeki etkisi (Doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
Şener, O. (2001). Teori ve uygulamada kamu ekonomisi (7. baskı). Beta Yayınları.
Türkkan, E. (1996). Ekonomi ve demokrasi. Turhan Kitabevi.
Wikipedia. (2014). 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi. https://tr.wikipedia.org/wiki/2014_ Türkiye_cumhurbaşkanlığı_seçimi
Wikipedia. (2015a). Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri. https://tr.wikipedia.org/wiki/Haziran_2015 _Türkiye_genel_seçimleri
Wikipedia. (2015b). Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri. https://tr.wikipedia.org/wiki/Kasım_2015 _Türkiye_genel_seçimleri
Wikipedia. Türkiye’de genel seçimler. https://tr.wikipedia.org/wiki/Türkiye’de_genel_seçimler
Wikipedia. Yerel seçimler. https://tr.wikipedia.org/wiki/Yerel_seçimler
Yavaşgel, E. (2014). Temsilde adalet ve siyasal istikrar açısından seçim sistemleri (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
Yücekök, A. (1987). Siyasetin toplumsal tabanı. A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
