Geçicilik Estetiği ve Doğal Süreçler: Arte Povera Bağlamında Bir İnceleme
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18124979Anahtar Kelimeler:
Art Povera, Sanatta Geçicilik, Çürüme, Doğal Malzeme.Özet
Bu makalenin amacı, sanat ile doğa arasındaki tarihsel ve kavramsal ilişkinin geçicilik, çürüme ve dönüşüm bağlamında nasıl yeniden tanımlandığını incelemek; özellikle Arte Povera ve doğa temelli çağdaş sanat pratiklerinde çürüme olgusunun estetik, ontolojik ve deneyimsel işlevlerini ortaya koymaktır. Çalışma, sanat tarihinde Vanitas geleneğinden güncel enstalasyonlara uzanan süreçte geçiciliğin temsilden sürece, sembolik kullanımdan maddesel dönüşüme doğru geçirdiği değişimi vurgulaması bakımından önem taşımaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; literatür taraması, sanatçı yapıtlarının betimsel analizi ve sanat kuramlarına ilişkin çözümlemeler temel alınmıştır. Giovanni Anselmo, Marc Quinn, Ana Mendieta, Anya Gallaccio, Rebecca Louise Law, Andy Goldsworthy ve Canan Tolon gibi sanatçıların işlerindeki zaman, malzeme, doğanın süreçleri ve izleyici deneyimi kavramsal eksende ele alınmıştır.
Çalışmanın sonucunda, çürüme ve geçiciliğin çağdaş sanatın yalnızca tematik bir tercihi olmadığı; sanat yapıtının ontolojisini dönüştüren, izleyiciyle kurduğu ilişkiyi değiştiren ve doğa–kültür sınırlarını bulanıklaştıran bir estetik araç hâline geldiği görülmüştür. Bu bağlamda geçicilik, modern sanat anlayışında kalıcılık ve tamamlanmışlık fikrine karşı geliştirilen güçlü bir alternatif olarak değerlendirilmektedir.
Referanslar
Akyol Dayı, B. (2025). Dijital kültürün etkisinde farazi gerçeklik üreten sanat. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 12(116), 319–332. https://doi.org/10.5281/ zenodo.14957720
Albayrak, A. (2009). Sam Taylor Wood’un yapıtlarındaki ikon video olgusu ve disiplinlerarasılık. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (27), 33–43.
Antmen, A. (2014). 20. Yüzyıl Batı sanatında akımlar. İstanbul: Sel Yayıncılık.
Bay, Y. (2016). Canan Tolon. İstanbul Art News: Çağdaş sanatın yüzleri (Özel ek), 134.
Carroll, N. (2012). Sanat felsefesi: Çağdaş bir giriş (G. Korkmaz Tirkeş, Çev.). Ütopya Yayınları: Ankara.
Celant, G. (1969). Arte povera. Praeger Publıshers. New York.
Çalıkoğlu, L. (2005). Türkçe basıma önsöz. In N. De Oliveira, N. Oxley, & M. Petry (Eds.), Installation art in the new millennium: The empire of the senses (s. 7). Thames & Hudson.
Fineberg, J. (2014). 1940 ’tan günümüze sanat varlık stratejileri. İzmir: Karakalem Kitabevi Yayınları.
Foster, H. (2017). Gerçeğin geri dönüşü. Çev. Esin Hoşsucu, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Galerie lelong (2025). Andy Goldsworthy, Erişim Adresi: https://galerielelong.com/artists/30-andy-goldsworthy/ Erişim Tarihi: 05.12.2025.
Günay Kaygusuz, B. (2019). Tablolardaki ölüm nesneleri: Vanitas natürmort geleneği. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, 4(7), 462–478.
Huntürk, Ö. (2016). Heykel ve sanat kuramları. İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
Kantarcı, N., & Modern, İ. (2015). Sanatçı ve zamanı. Mas Matbaacılık.
Karaman Güvenç, B. (2025). Geçicilik ve kalıcılık arasında: Canan Tolon’un sanatına zamanın yansıması. Lokum Sanat ve Tasarım Dergisi, 3(1), 83-100.
Apollo Magazine. (2024). Evreni yöneten görünmez güçleri görünür kıldı: Giovanni Anselmo'ya (1934–2023) bir saygı duruşu. https://apollo-magazine.com/giovanni-anselmo-obituary-arte-povera/
Melick, T., & Fortenberry, D. (2015). Tarih boyunca sanat: Dünya sanat tarihinde üsluplar ve akımlar. Yapı Kredi Yayınları.
Özer, G. (2013). Wabi Sabi estetiği ve Japon seramik sanatına etkileri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Eskişehir.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
