Gaspar Sanz’ın Pavanas Eserinin Farklı Perspektiflerle Yapılmış Klasik Gitar Uyarlamalarının Karşılaştırmalı İncelenmesi

Özet

Bu çalışmada, İspanyol gitarist-besteci Gaspar Sanz’ın 1674 yılında yayımlanan Instrucción de Música Sobre la Guitarra Española (İspanyol Gitarı Üzerine Müzik Eğitimi) başlıklı metodunda yer alan “Pavanas” adlı eserin, altı telli klasik gitar için yapılmış olan uyarlamaları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Günümüzde konser salonlarında sıkça seslendirilen ve akademik müzik kurumlarında öğretilen Gaspar Sanz’a ait bu eserin pek çok klasik gitar uyarlaması mevcuttur. Gitar alanında yaptığı araştırmalarıyla öne çıkan bir diğer İspanyol gitarist-besteci Emilio Pujol, Sanz’ın ölümünden yaklaşık üç yüz yıl sonra bu metot içerisinde yer alan parçaları gün yüzüne çıkararak modern nota sistemine aktarmıştır. Pujol ile başlayan bu süreç, farklı düzenlemelerin yapılmasıyla devam etmekte ve bu sayede Sanz’ın eserleri günümüzde hala popülerliğini sürdürmektedir. Ortaya çıkan düzenlemeler detaylı olarak incelendiğinde, birbirinden oldukça farklı bakış açılarının varoluşu dikkat çekmektedir. Bu farklılıklar icracıya çok sayıda alternatif sunmakla beraber, müzikal yorumlamada büyük oranda zenginlik katmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz modelinin esas alındığı bu çalışmada, Emilio Pujol başta olmak üzere, Jose de Azpiazu, Narciso Yepes, Abel Carlevaro, John Duarte, Frank Koonce gibi saygın müzisyenlerin söz konusu eseri, klasik gitara uyarlarken hangi yaklaşımları esas aldıkları karşılaştırılmıştır. Çalışmanın amacı ise; tüm bu yaklaşımlardan yola çıkarak, icracıların eseri seslendirirken yararlanabilecekleri bütüncül bir veri sunmak ve doğaçlamaya uygun olan bu müziğin özgün ve bilinçli şekilde yorumlanabilmesi için geniş perspektif sunmaktır. Bu gibi çalışmaların yapılması, tarihsel farkındalıklı performans çatısı altında dönemin stilistik özelliklerini daha iyi kavramak, bu anlayışla günümüz modern klasik gitar tekniğine uygun düzenlemelerin yapılmasına olanak tanımak açısından önemlidir.