Hamlet’in Dramaturjik Dönüşümü:Kadın Hamlet Üzerine Bir İnceleme

Özet

Bu çalışma Metin Erksan’ın Shakespeare’in Hamlet adlı eserinden yola çıkarak 1976 yılında çektiği “Kadın Hamlet” filmini bir uyarlama bakış açısıyla incelemektedir. Filmin dramatik yapısını yer-zaman, olay örgüsü, karakterlerin ele alınış biçimleri ve benzeri açılardan dramaturjik olarak ele almaktadır.  Çalışmanın temel amaçlarından biri, Hamlet oyununun zaman ötesi özelliklerinin ve metin içindeki ayrıntıların nasıl işlediğini tartışmak; bir diğer amacı ise Erksan’ın filminde metin üzerinde yaptığı değişiklikleri ve bu değişikliklerin dramatik yapı üzerindeki sonuçlarını görünür kılmaktır. Çalışmada Erksan’ın yaptığı uyarlamada olay örgüsünü büyük ölçüde muhafaza ettiği görülürken; yer-zaman düzleminde değişikliklere gittiği ve bu değişikliklerle evrensel bir bakış açısını hedeflediğine dikkat çekilmektedir. Yönetmenin metindeki aile, güç mücadelesi, kuşku, yas, intikam ve etik değerler gibi kavramları ve temel çatışmaları ele alırken nasıl bir yol izlediği incelenmiş, filmde kullanılan az sayıda yerel öğenin dramatik yapı ve anlatım üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Bunlara ek olarak Hamlet karakterinin kadın olarak yeniden kurgulanması olgusu ve sonuçları tartışılmıştır. Karakterlerin oyun metnindeki ardılları ile benzerlik ve farklılıklar değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, uyarlamanın “ne kadar sadık” olduğundan ziyade, yapılan her müdahalenin dramatik işlevi, çatışma ve sahne düzeni içerisindeki karşılığı araştırılmaktadır. Uyarlama amacıyla yapılan yapısal ve anlatısal değişiklikler, çeşitli sahnelerden örnekler verilerek anlatılmış, Erksan’ın auteur sinema anlayışı doğrultusunda değerlendirilmiş; yönetmenin ideolojik, estetik ve kültürel yorumları analiz edilmiştir.