Sürdürülebilir Tekstil ve Moda Kapsamında Bitkisel Boya / Serigrafi Baskı Yöntemiyle Giysi Tasarımları

Özet

Tekstil ve moda endüstrisinin üretim süreçlerinde kullanılan malzemeler, sera gazı emisyonları, karbon ayak izi ve kimyasal madde kullanımı gibi çevresel sorunlara neden olmakta, dolayısıyla ekosistem üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Özellikle boyama süreçlerinde kullanılan sentetik kimyasal boyalar, su kaynaklarının kirlenmesine ve biyolojik çeşitliliğin zarar görmesine yol açmaktadır. Büyüyen tekstil ve moda endüstrisinde boyama ve baskı bölümünde kullanılan kimyasal maddelerin kullanımını azaltmak ve doğaya verdiğimiz zararın farkındalığını sağlamak amacıyla bitkisel boyalar kullanılarak giysi tasarımları gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada boyahanelerde kullanılan sentetik boyaların yerine, doğada yetişen bitkiler ve bitki kabuklarından elde edilen doğal boyalar kullanılmıştır. Ham pamuklu dokuma kumaşlar, sanayi tipi numune boyama makinelerinde doğal boyalar ile renklendirilmiştir. Renklendirilmiş kumaşlara doğadan esinlenerek oluşturulan özgün desen tasarımlarının uygulandığı serigrafi baskı işlemi gerçekleştirilmiştir. Desenin serigrafi baskı yöntemiyle bitkisel boyanın kumaşa nasıl yansıdığı denenmiştir. Zemin rengi değiştikçe desenlerin net olarak aktarılıp, aktarılmadığı gözlemlenmiştir. Baskı işlemi tamamlanan kumaşlara fikse işlemi uygulanarak renk dayanıklılığı artırılmış, ardından kumaşların yıkama ve sürtünme haslık testleri yapılmıştır. Serigrafi baskı uygulanan kumaşlardan özgün giysi tasarımları üretilmiştir. Doğal boya üretimi sürecinde açığa çıkan bitki posası, kompostlama yöntemiyle toprağa geri kazandırılmış; boya banyosunda kullanılan su ise bahçe sulamasında değerlendirilerek atık su miktarı azaltılmıştır. Bu süreç, çevreye duyarlı, sürdürülebilir ve döngüsel bir üretim anlayışının tekstil ve moda sektörüne entegre edilebileceğini ortaya koymaktadır.