Türk Kültüründe Bir İletişim Göstergesi Olarak Selamlaşmanın Göstergebilim Yöntemiyle İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20500551Anahtar Kelimeler:
Göstergebilim, Selamlaşma, Türk Kültürü, İletişimÖzet
Bu çalışma, selamlaşma ritüellerinin göstergebilimsel açıdan analiz edilmesini amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma deseni çerçevesinde yürütülmüş ve veri analizi yöntemi olarak göstergebilimsel çözümleme kullanılmıştır. Araştırmanın veri setini, dijital medya platformlarından amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 13 görsel materyal oluşturmaktadır. Çalışmada, selamlaşma ritüelleri Roland Barthes’ın anlam katmanları modeli doğrultusunda analiz edilmiştir. Bu kapsamda her bir selamlaşma biçimi düz anlam, yananlam ve derin anlam düzeylerinde incelenmiştir. Analiz sonuçları, selamlaşmanın çok katmanlı bir anlam yapısına sahip olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, tokalaşma, sarılma ve yumruk tokuşturma gibi fiziksel temas içeren selamlaşma biçimlerinin güven ve samimiyet gibi anlamlar taşıdığını göstermektedir. Elin kalbe götürülmesi ve Namaste gibi sembolik selamlaşma biçimleri ise kültürel değerlerin ve toplumsal normların bir yansıması olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca Hongi, Kunik ve Tibet geleneği gibi farklı kültürlere özgü selamlaşma ritüelleri, selamlaşmanın evrensel bir iletişim biçimi olduğunu ancak farklı kültürlerde farklı şekillerde ifade edildiğini ortaya koymuştur. Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu, dijital selamlaşma pratiklerinin geleneksel selamlaşma biçimlerine kıyasla daha yüzeysel bir anlam taşıdığıdır. Bu durum, dijitalleşmenin iletişim süreçleri üzerindeki dönüştürücü etkisini göstermektedir.
Sonuç olarak bu çalışma, selamlaşmanın yalnızca bir iletişim başlangıcı değil; aynı zamanda kültürel, sosyal ve ideolojik anlamlar içeren çok boyutlu bir gösterge sistemi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular, selamlaşmanın toplumsal yaşam içerisindeki önemini vurgulamakta ve bu alanda yapılacak gelecekteki araştırmalar için önemli bir temel sunmaktadır.
Referanslar
Akerson, F. E. (2006). Göstergebilime Giriş, Multilingual Yayınevi.
Akşam. (2025). Orta Koridorun Kalbi Bu Zirvede Attı: Türk Dünyasında Ortak Geleceğe 20 Imza. Https://M.Aksam.Com.Tr/Guncel/Orta-Koridorun-Kalbi-Bu-Zirvede-Atti-Turk-Dunyasinda-Ortak-Gelecege-20-Imza/Haber-1588942
Batu-Ertung, S. (2022). Görsel Göstergebilim Ve Reklam Analizi Üzerine Bir Inceleme. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(128), 570-585.
Baykurt, A.E. ve Göğebakan, Y. (2024). Cultural Existence in World Art History and Dominant Cultural Identity Traces in Works of Art, Turkish Studies,19 (1), 29-52, DOI: 10.7827/TurkishStudies.71441
Birgün. (2025). Fidan: Savaşın Coğrafyası Giderek Yaygınlaşıyor, Bu Çok Korkutucu Bir Şey. Https://Www.Birgun.Net/Haber/Fidan-Savasin-Cografyasi-Giderek-Yayginlasiyor-Bu-Cok-Korkutucu-Bir-Sey-673649
Büyükkaya, M. (2011). Charles Sanders Peirce’ün Gösterge Kuramı ve Temel Kavramları. Kriter Yayınları.
Civelek, M. (2020). Roland Barthes’ın Göstergebilimsel Yöntemi Ile Görsel Metinlerin Çözümlenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(71), 770-785.
Demir, G. (2012). İletişim ve Beden Dili: Göstergebilimsel Bir Yaklaşım. Nobel Akademik Yayıncılık.
İnal, G., & Selvi, H. (2021). Kültürel Bir Gösterge Olarak Selamlaşma Ritüelleri: Bir Anlam Katmanı Çözümlemesi. Kültür Ve İletişim Dergisi, 24(2), 235-255.
Hüsmen, A.H. (2024). Sinema Dünyasında Güncel Meseleler, E. Özdemir (Ed.), Sinemamızda Eleştirel Mizah İmkânı Olarak Albüm ve Vavien Filmleri, (s.5-31). Gaziantep Üniversitesi Yayınları.
Kalelioğlu, U. (2021). Nitel Araştırma Yöntemleri ve Göstergebilim. Anı Yayıncılık.
Keskin, M. (2017). Kinesik Göstergeler ve Toplumsal Hiyerarşi. Ege Üniversitesi Yayınları.
Kireçci, M. A. (2023). Göstergebilimsel Perspektifte Selamlaşmanın Dilsel ve Sosyal Işlevleri. Journal Of Social and Humanities Sciences Research, 10(100), 1720-1740.
Koç, A. & Geçen, F. (2023). Çağdaş Sanat Stratejisi Olarak Metafor. Turkish Studies, 18(2), 593-614. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.67358
Milliyet. (2023). Kültürlere Göre 10 Farklı Selamlaşma Biçimi. https://www.milliyet.com.tr/Molatik/ Galeri/Kulturlere-Gore-10-Farkli-Selamlasma-Bicimi-73883/1
Özgen, Ö. (2025). Dijital Çağda Değişen Iletişim Kodları Ve Sanal Selamlaşma Pratikleri. Yeni Medya Çalışmaları Dergisi, 9(1), 440-470.
Polat, S. (2019). İletişimde Anlamın Inşası: Göstergebilimsel Bir Analiz. Toplum Bilimleri Dergisi, 13(26), 515-535.
Rifat, M. (2009). Göstergebilimin Abc’ si, Say Yayınları.
Sabah. (2021). Dünyaya Türk Usulü Selamlaşma Çağrısı. https://www.sabah.com.tr/dunya/dunyaya-turk-usulu-selamlasma-cagrisi-4917808
Sladek, O. (2014). Prag Ekolünün Yapısalcı Poetikası Ve Geçirdiği Dönüşüm, Çev: Bahar Dervişcemaloğlu, Dergâh Yayınları.
Soylu, R. ve Köroğlu, D. (2017). Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun “Aşık Veysel” Adlı Resminin Göstergebilim Çözümlemesi, İdil Dergisi, 6 (35). 1987-2001.
The Center for Health and Well-Being. (2024). How Brief Kindness Boosts Our Happiness: The Science Behind Everyday Greetings. Ie University. Https://Www.Ie.Edu/Center-For-Health-And-Well-Being/Blog/How-Brief-Kindness-Boosts-Our-Happiness-The-Science-Behind-Everyday-Greetings/
Topaklı, A., Çolak Topaklı, Z., Büyükkaragöz, T. (2025). Çağdaş Türk Resminde Anadolu’dan İzler: İhsan Çakıcı Örneği. Sanat ve Tasarım Dergisi, (20. Yıl Armağan Sayısı | 35), 581-599.
Tuncer, A. (2020). Barthes ve Anlamın Katmanları: Modern Mitolojiler Üzerine Bir Inceleme. Doğu Batı Yayınları.
Uyanıker, C. (2018). Bedenin Dili: Kültürel Antropoloji ve Göstergebilim. Phoenix Yayınevi.
Yalın, S. (2021). Dijital Göstergebilim: Sosyal Medya ve Yeni Anlam Dünyaları. Der Yayınları.
Yılmaz, U. Demir Yılmaz, E. N. & Yılmaz, M. (2021). Enstalasyon Sanatında Doğu İzleri Üzerine Göstergebilimsel Bir İnceleme: Heike Weber, Rudolf Stingel ve Martin Roth Örnekleri, Art-E Sanat Dergisi, 14 (27), 47-71.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR)

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
