Soğuk Savaş Gölgesinde Minimalizm: Görsel Örnekler
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21057167Anahtar Kelimeler:
Sanat Sosyolojisi, Propaganda, İdeoloji, Soğuk Savaş, Minimalizm.Özet
Bu çalışma, insanlık tarihi kadar eski bir olgu olan sanatsal üretimin, egemen güçler ve siyasi otoriteler tarafından nasıl bir ideolojik araç haline getirildiğini tarihsel ve sosyolojik bir perspektifle incelemektedir. Antik dönemlerden modern ulus devletlere uzanan süreçte, iktidar mekanizmaları kendi meşruiyetlerini sağlamlaştırmak ve kitleleri yönlendirmek için görsel kültürün manipülatif gücünden faydalanmıştır. Çalışmada, totaliter rejimlerin (örneğin Üçüncü Reich Almanya’sı) açık, figüratif ve buyurgan propaganda estetiği ile Soğuk Savaş dönemi Amerika Birleşik Devletleri’nin yürüttüğü örtülü kültürel diplomasi stratejileri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda, biçimsel olarak bütünüyle apolitik, nesnel ve geometrik bir yapıya sahip olan "Minimalizm" akımının, aslında Batı dünyasının liberal-kapitalist hürriyet mitini ve sanatsal özgürlük anlatısını tüm dünyaya pazarlayan rafine bir propaganda enstrümanına dönüştürülme süreci analiz edilmektedir.
Referanslar
Arargüç, M. F. (2016). Sanattan Edebiyata Minimalizm ve Edebi Bir Uygulama: Ann Beattie’nin “The Rabbit Hole As Likely Explanation”, Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi Journal of the Fine Arts Institute (GSED), Sayı/Number 37, Erzurum, 2016, 88-113.
Başbuğ, Z., & Başbuğ, F. (2024). Propagandanın Resim Sanatındaki Görsel Dili Üzerine Bir Değerlendirme. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 63, 42-57. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1394877
Boyraz, B., & Cantürk, A. (2015). Gerhard Richter ve Anselm Kiefer Örnekleminde İkinci Dünya Savaşı Sonrasında Almanya’da Plastik Sanatlar, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(2), 468-481. https://doi.org/10.15869/itobiad.38778
Felix, A. (1932). Seçim Afişi. https://www.iwm.org.uk/collections/item/object/139
Güçhan, A. (2008). Sanat, Siyasal Propaganda Ve Aktivizm. Sanat Yazıları, 18, 47-60. https://izlik.org/JA85CR26HU
Judd, D. (1968). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2047017
Karaca, G. (2021). Soyut Ama Nesnel Sanat: Minimalizm. Sanat ve Tasarım Dergisi, 10(2), 334-349. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.876762
Kolkhoznitsa, R. i. (1937). https://commons.wikimedia.org/wiki/
Şen, M. (2021). Minimalist Sanatçı Donald Judd’un İsimsiz 1968-1972-1973-1980 Yıllarında Yaptığı Heykelleri Üzerine Bir İnceleme. STAR- Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi, 2(3), 1-9.
Magger, A. (2019, Kasım 23). Minimalizm Akımı: İçeriği Minimuma İndiren Sanat, The Magger,
https://www.themagger.com/minimalizm-akimi-sanatcilari/
Özçağlayan, M., & Apak, D. (2017). Soğuk Savaş Yıllarında Algı Yönetimi, Haber ve Propaganda İlişkisi. Marmara İletişim Dergisi, 28, 107-130. https://izlik.org/JA44MC25MR
Satır, M. (2018). İdeoloji ve Sanat İlişkisi Bağlamında Sovyet Anıtsal Propagandası. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(3). https://izlik.org/JA42JL88YR
Sooke, A. (2016, Ekim 5). CIA'nin Soğuk Savaş aracı: Modern resim, BBC News Dergi, . https://www.bbc.com/turkce/vert-cul-37565069
TDK, (2026), https://sozluk.gov.tr/?aranan=monolatrizm.
Ünal, N., (2021): Minimalizm Felsefesi ve Mekâna Yansımaları, İdil, 87 s. 1593–1598. doi: 10.7816/idil-10-87-03
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
