Orta Çağ Fransız Seyahatnamelerinde Türk İmgesi

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23160119

Anahtar Kelimeler:

Orta Çağ, Tavernier Seyahatnamesi, Pierre Belon Seyahatnamesi, Thévenot Seyahatnamesi, Türk imgesi

Özet

Seyahatnamelere olan ilginin son zamanlarda artması nedeniyle bu metinler giderek daha fazla önem kazanmıştır.  Bunun en önemli nedenlerinden biri, seyyahların yaşadıkları zamanları ve mekânları anlatırken ortaya koydukları kişisel serüvenin ilgi çekici olmasıdır.  Ancak bunun ötesinde daha da önemli olan, dönemin kültür, coğrafya, sosyoloji ve mimarî yapıları hakkında bilgi edinmeyi sağlayan birinci el kaynak olmaları nedeniyle, tarihî, kültürel ve edebî açılardan insanlığın ortak mirasına önemli katkı sunmalarıdır.  Ulaşım ve iletişim imkânlarının günden güne daha çok geliştiği 21. yüzyıldan geriye dönüp bakıldığında, Orta Çağ’da başta Avrupa olmak üzere dünyanın geri kalanında yaşayan insanların çevrelerindeki dünya hakkında fazla bilgi sahibi olmadıklarını düşünmek doğru bir yaklaşım olmayacaktır. Orta Çağ’ı yaşayan Avrupalılar aslında sınırlarının ötesindeki topraklarla derinden meşguldürler. Orta Çağ’ın kâşifleri ve tüccarları, tahmin edilenden çok daha uzaklara gitmişler ve gerçekleştirdikleri seyahatlerle farklı kültürler hakkında önemli bilgiler elde etmişler ve bu kültürel etkileri de beraberlerinde getirmişlerdir.  Doğu seyahatnamelerine bakıldığında, 15. yüzyıldan 18. yüzyıl sonuna kadar yaklaşık altı yüz eser mevcut olup bunların iki yüzden fazlası 17. yüzyıla ait olduğu görülmektedir.  Orta Çağ’da Avrupalıların en fazla ilgi gösterdiği bölgelerden biri de Osmanlı toprakları olmuştur.  Bu çalışmada, Orta Çağ’da Osmanlı topraklarına seyahat etmiş olan üç Fransız seyyahın, gözlemlerini yazmış oldukları Tavernier Seyahatnamesi, Pierre Belon Seyahatnamesi ve Thévenot Seyahatnamesi hakkında bilgi verilecek ve bu seyahatnamelerde Türk imgesinin nasıl yansıtıldığı ele alınarak Osmanlı dünyasına dışarıdan bakan, gözlemleyen farklı isimlerin Türkler hakkındaki anlatıları karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirilecektir.

Yazar Biyografisi

Recep Hatipoğlu, Bursa Uludağ Üniversitesi

İngilizce Öğretmenliği ve Fransız Dili ve Edebiyatı Lisans, ELT alanında Yüksek Lisans, Çeviribilim alanında doktora sahibi.  42 yıldır Bursa Uludağ Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu öğretim görevlisi. İlgi alanları, çeviribilim ve yorumlama, çeviri tarihi, oryantalizm ve kültürlerarasılık.

Referanslar

Agiş, F. D. (2019). De Thévenot, Jean, İçinde, Kozak, N. (Editör), Online Türkiye Turizm Ansiklopedisi, https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/de-thevenot-jean.

Altuğ, Dağıstan, ‘Sünnetin Tarihçesi’. https://www.dagistanaltug.com/S%C3%BCnnetin-Tarih%C3%A7 esi/.

Arıkan, Z. (2011). "Tavernier”, Jean-Baptiste", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ tavernier-jean-baptiste.

Belon, P. (2026, 29 Eylül). Wikipedia içinde. https://tr.wikipedia.org/wiki/Pierre_Belon.

Belon, P. (2026, 29 Eylül). https://memoirevive.besancon.fr/page/les-aventures-d-un-naturaliste-au- xvie-siecle-pierre-belon.

Çağrıcı, M. (2011). "Temizlik", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/temizlik.

Çelik, M. “Hayırseverlik”. Türk Maarif Ansiklopedisi, https://turkmaarifansiklopedisi.org.tr/hayirseverlik /#yazar-1 /.

Çelikten, H. (2026). Dijital Kültür Ortamı Bağlamında Seyyahlık: Dijital İçerik Üreticileri ve Kültürel Diplomasi İlişkisi. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi. 2026, 9(4): 175-193.

Daşçıoğlu, Y. (2022). “İmge”. Tübitak Sosyal Bilimler Ansiklopedisi.

Eyice, S. (1994). "BELON, Pierre", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/belon-pierre.

İyison, B. (2026). “Hadislere göre hayvan hakları ve hayvanlara karşı sorumluklarımız.” Mevarid dergisi, 1 (Mart 2026). Ss. 1-33.

Katgı, İ. (2013). “Osmanlı Devleti’nde padişahın emriyle (siyaseten) katledilmiş şeyhülislamlar”. History Studies- International Journal of History. 5/3 85-115, May 2013.

Kurt, A. (2012). “Osmanlı aile yapısı.” Muhafazakâr Düşünce. 8/31 Ocak-Şubat-Mart 2012, Ss. 119-136.

Roux, J. (2025). Orta çağ Seyyahları (H. Meral, Çev.). Doğu Batı Yayınları.

Seyahatname. (2026, 21 Haziran). TDK içinde. http://sozluk.gov.tr/.

Sönmez, S. “Orta Çağ Türk ve İslam dünyasında kervansaraylar (hanlar-ribatlar)”. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi. Yıl: 2007, Sayı: 15, Ss. 270-296.

Tavernier, J.-P. (2006). Tavernier Seyahatnamesi (ed. Stefanos Yerasimos) (Çev. Teoman Tunçdoğan). Kitap Yayınevi.

Tavernier, J.-B. (2026, 23 Mayıs). Wikipedia içinde. https://tr.wikipedia.org/wiki/Jean-Baptiste_Tavernier

Tavernier, J.-B (2026, 29 Eylül). https://allinnet.info/culture/jean-baptiste-taverniers-journey-to- yerevan/.

Thévenot, J. (2026, 29 Eylül). Wikipedia https://it.wikipedia.org/wiki/Jean_de_Th%C3%A9venot.

Thévenot, J. (2026, 29 Eylül). Sothbeby’s https://www.sothebys.com/en/buy/auction/2020/the-library-of-a-greek-bibliophile-travel-books-aldines-and-an-important-quran/thevenot-relation-dun-voyage-fait-au-levant-1663

Yemez, İ. (2020). Thevenot, Jean, Kozak, N. (Editör), Online Türkiye Turizm Ansiklopedisi, https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/thevenot-jean.

Yiğitoğlu, M. (2013). “Osmanlı İmparatorluğu’nda İslamî Perspektifin Gayr-i Müslimlere Etkisi, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2/4 21-38.

Yüksel, A. T. (1999). Türk-İslâm medeniyetinde vakıfların yeri ve önemi. XVII. Vakıf Haftası münasebetiyle 8 Aralık 1999’da düzenlenen “Türk-İslam Medeniyetinde Vakıfların Yeri ve Önemi” konulu panel. Ss. 47-54.

İndir

Yayınlanmış

30.09.2026

Nasıl Atıf Yapılır

Hatipoğlu, R. (2026). Orta Çağ Fransız Seyahatnamelerinde Türk İmgesi. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 13(135), 1720–1734. https://doi.org/10.5281/zenodo.23160119