Fizik Öğretiminde Lise Öğrencilerinin Akademik Başarisini Etkileyen Değişkenler
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23070457Anahtar Kelimeler:
Fizik eğitimi, akademik başarı, lise öğrencileri, aktif öğrenme, problem çözmeÖzet
Bu çalışmanın amacı, fizik öğretiminde akademik başarıyla ilişkili bilişsel, duyuşsal ve pedagojik değişkenleri ulusal ve uluslararası araştırmalar üzerinden incelemektir. Bu amaçla aktif öğrenme, iş birlikli öğrenme, akran öğretimi, problem çözme ve proje tabanlı öğrenme gibi öğrenci merkezli yaklaşımlara ilişkin seçilmiş çalışmalar anlatısal alanyazın incelemesi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırmalar; örneklem, eğitim düzeyi, yöntem, incelenen değişkenler ve temel bulgular bakımından karşılaştırılmıştır. Bulgular, fizik başarısının yalnızca konu bilgisi ve matematiksel işlem becerileriyle açıklanamayacağını; kavramsal anlama, problem çözme, önceki bilgi, matematiksel hazırlık, derse yönelik tutum ve akademik öz yeterlik gibi değişkenlerin de süreçte rol oynadığını göstermektedir. Etkileşimli ve öğrenci merkezli uygulamalar genel olarak daha yüksek öğrenme kazanımlarıyla ilişkilidir. Bununla birlikte incelenen uluslararası çalışmaların önemli bir bölümü üniversite düzeyindedir ve lise öğrencilerine doğrudan genellenemez. Ayrıca mevcut kanıtlar çoğunlukla fizik dersindeki başarıya ilişkindir; fizik dersinin öğrencilerin genel akademik başarısı üzerindeki doğrudan nedensel etkisini göstermek için yeterli değildir. Sonuç olarak lise fizik öğretiminde aktif katılımı, kavramsal anlamayı ve yapılandırılmış problem çözmeyi birlikte destekleyen uygulamaların kullanılması önerilmektedir.
Referanslar
Ayar, Y., & Kırtak Ad, V. N. (2025). Türkiye’de yapılan çalışmalarda aktif öğrenme yaklaşımının fizik başarısına etkisi: Bir meta-analiz çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 64, 29–50. https://doi.org/10.9779/pauefd.1389034
Crouch, C. H., & Mazur, E. (2001). Peer instruction: Ten years of experience and results. American Journal of Physics, 69(9), 970–977. https://doi.org/10.1119/1.1374249
Deslauriers, L., Schelew, E., & Wieman, C. (2011). Improved learning in a large-enrollment physics class. Science, 332(6031), 862–864. https://doi.org/10.1126/science.1201783
Freeman, S., Eddy, S. L., McDonough, M., Smith, M. K., Okoroafor, N., Jordt, H., & Wenderoth, M. P. (2014). Active learning increases student performance in science, engineering, and mathematics. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(23), 8410–8415. https://doi.org/10.1073/pnas.1319030111
Gök, T., & Sılay, İ. (2008). Fizik eğitiminde iş birlikli öğrenme gruplarında problem çözme stratejilerinin öğrenci başarısı üzerindeki etkileri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 116–126.
Hake, R. R. (1998). Interactive-engagement versus traditional methods: A six-thousand-student survey of mechanics test data for introductory physics courses. American Journal of Physics, 66(1), 64–74. https://doi.org/10.1119/1.18809
Meltzer, D. E. (2002). The relationship between mathematics preparation and conceptual learning gains in physics: A possible “hidden variable” in diagnostic pretest scores. American Journal of Physics, 70(12), 1259–1268. https://doi.org/10.1119/1.1514215
Pehlivan, H. (2019). Fen lisesi öğrencilerinin fizik dersine yönelik tutumları ile akademik benlik tasarımlarının incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(1), 55–64. https://doi.org/10.24106/ kefdergi.2257
Sert Çıbık, A., İnce Aka, E., & Kayacan, K. (2016). Genel Fizik Laboratuvarı-II dersinde kullanılan proje tabanlı öğretim yönteminin öz yeterlik, tutum ve başarıya etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(2), 511–534.
Ünsal, Y., & Moğol, S. (2004). İş birliğine dayalı öğrenmenin öğrencilerin fizik dersi akademik başarısına etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 40, 616–627.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
