Bibliyometrik Analiz Yöntemi Üzerinden Yer Seçimi ile İlgili Karar Destek Sistemi Yöntemlerinin İncelenmesi


Abstract views: 253 / PDF downloads: 101

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.8306910

Anahtar Kelimeler:

karar destek sistemi, yer seçimi, bibliyometrik analiz

Özet

Günümüz kentleri, Sanayi Devrimin’den bu yana ticaret, sanayi, kültür ve sanat, eğitim gibi aktivitelerin merkezi haline gelmiştir. Bu hızlı gelişim ve dönüşüm ile birlikte birçok planlama sorunu ortaya çıkmakta, bir yandan göç alarak kalabalıklaşıp büyüyen kentler bir yandan da zorlu yaşam alanları haline gelmektedir. Bu sorunların çözümünde kullanılan geleneksel yöntemler, kişisel fikirlere dayandığı ve kullanıcı ya da çevre verilerini sistematik olarak dikkate almadıkları için genellikle anlık olarak sorunları çözmekte, işletmede veya kullanımda kısa ve uzun vadede sorunlara neden olabilmektedir. Diğer taraftan dünya genelinde kullanımı artmakta olan karar destek sistemlerinin, yaşadığımız kentlerin planlanmasında kullanılmalarıyla birlikte, daha analitik ve veri odaklı bir yaklaşım sunularak kentlerde oluşan anlık planlama sorunlarının önüne geçilebildiği görülmektedir. Çalışma kapsamında ele alınan Balıkesir kent merkezinde ki raylı sistem, kentlerde yaşanan bu hızlı gelişim ve dönüşüm ile birlikte günümüzde bir planlama sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Mevcut kent merkezinde bir bariyer etkisi oluşturan raylı sitemin hafif raylı sisteme dönüştürülmesine yönelik 2014-2023 Güney Marmara Bölge Planı kapsamında iki aşamalı olarak bir planlama yapılmıştır. Ancak planlama kapsamında belirlenmiş olan istasyon noktalarının geleneksel yöntemlerle sübjektif kararlara dayalı bir şekilde tespit edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Sunulan bu çalışmada ise böylesi bir dönüşümün planlamasında geleneksel yöntemler yerine karar destek sistemlerinden yararlanılmasının önemine vurgu yapılarak, süreç boyunca özellikle hafif raylı sistemin verimli bir şekilde işlemesi için büyük önem taşıyan istasyon yerlerinin tespiti aşamasında hangi karar destek sistemlerinden yararlanılabileceği sorusuna odaklanılmıştır. Literatürde yer tespiti sorunlarında kullanılan karar destek sistemi yöntemlerini incelemek için, bir bilim dalıyla ilgili çalışmaların mevcut durumunu, yönelimini ve gelişimini ortaya koymakta kullanılan ve verileri sınıflandırarak onları daha iyi analiz etme ve ihtiyaç duyulan doğru, güvenilir ve yeterli bilgiye ulaşma imkanı sağlayan bibliyometrik analiz yönteminden faydalanılmıştır. Bu yöntem ile gerçekleştirilen analizlerde örneklem alanı olarak, yaygın bir kullanımı bulunan ve birçok farklı akademik disiplinde oldukça geniş bir veri içeriği sunan, Web of Science veri tabanı kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesi aşamasında ise ücretsiz erişim imkânı ve kolay bir arayüze sahip VosViewer yazılımından yararlanılmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda, yer seçimi ile ilgili uluslar arası literatür içerisinde büyük çoğunlukla GIS tekniklerinin ve çok kriterli karar verme (MCDM) yaklaşımlarının kullanıldığı tespit edilmiştir. Literatürdeki çalışmalar üzerinden yapılan bu tespitlerle, geliştirilecek olan yöntem ile çalışabilecek karar destek sisteminin seçimine katkı sağlanmıştır.

Referanslar

Alter, S.L. (1980). Decision support systems: current practice and continuing challenge. Addison-Wesley.

Cobo, M. J., Jürgens, B., Herrero-Solana, V., Martinez, M. A., & Herrera-Viedma, E. (2018). Endüstri 4.0: bibliyometrik analize dayalı bir bakış açısı. Procedia Bilgisayar Bilimi, 139, 364-371.

Çiçek, D., & Kozak, N. (2012). Anatolia: turizm araştırmaları dergisi’nde yayımlanan hakem denetimli makalelerin bibliyometrik profili. Türk Kütüphaneciliği, 26(4), 734-756.

Demir, H., & Erigüç, G. (2018). Bibliyometrik bir analiz ile yönetim düşünce sisteminin incelenmesi. İş ve İnsan Dergisi, 5(2), 91-114.

Diodato, V. P. (1994). Dictionary of bibliometrics. The Hawthome Press.

Dos Santos, B. S., Steiner, M. T. A., Fenerich, A. T., & Lima, R. H. P. (2019). Data mining and machine learning techniques applied to public health problems: A bibliometric analysis from 2009 to 2018. Computers & Industrial Engineering, 138, 106120.

Eastman, J. R. (1999). Multi-criteria evaluation and GIS. Geographical Information Systems, 1(1), 493-502.

Güney Marmara Kalkınma Ajansı. TR22 Güney Marmara Bölgesi 2014-2023 Bölge Planı, Balıkesir, Çanakkale.

Huang, R., Moudon, A. V., Zhou, C., Stewart, O. T., & Saelens, B. E. (2017). Light rail leads to more walking around station areas. Journal of Transport & Health, 6, 201-208.

Knani, M., Echchakoui, S., & Ladhari, R. (2022). Artificial intelligence in tourism and hospitality: Bibliometric analysis and research agenda. International Journal of Hospitality Management, 107, 103317.

Krauskopf, E. (2018). A bibiliometric analysis of the journal of ınfection and public health: 2008–2016. Journal of Infection and Public Health, 11(2), 224-229.

Kurutkan, M. N., & Orhan, F. (2018a). Kalite prensiplerinin görselharitalama tekniğine göre bibliyometrik analizi. SAGE Yayıncılık.

Kurutkan, M. N., & Orhan, F. (2018b). Sağlık politikası konusunun bilim haritalama teknikleri ile analizi. Iksad Publications.

Li, K., Rollins, J., & Yan, E. (2018). Web of science use in published research and review papers 1997-2017: a selective, dynamic, cross-domain, content-based anaysis. Scientometrics, 115, 1-20.

Palabıyık, S., & Çolakoğlu, B. (2012). Mimari tasarım sürecinde son ürünün değerlendirilmesi: bir bulanık karar verme modeli. Megaron, 7(3), 191-206.

Palabıyık, S., & Demircan, D. (2020). Mimarlıkta hesaplamalı tasarım yöntemlerine ait potansiyellerin yaşam döngüsü modeli üzerinden değerlendirilmesi. Uluslararası Hakemli Tasarım Ve Mimarlık Dergisi, 21, 91-123.

Power, D. J. (2002). Decision support systems: concepts and resources for managers. Quorum Books.

Pritchard, A. (1969). Statistical bibliography or bibliometrics? Journal of Documentation, 25(4), 348-349.

Rikalovic, A., Cosic, I., & Lazarevic, D. (2014). GIS based multi-criteria analysis for ındustrial site selection. Procedia Engineering, 69, 1054-1063.

Small, H. (1999). Visualizing science by citation mapping. Journal of the American Society for Information Science, 50(9), 799-813.

Sprague, R. H., & Carlson, E. D. (1982). Building Effective Decision Support Systems. Prentice-Hall.

Yazar, T., & Uysal, S. (2017). Mimarlıkta sayısal tasarım kavramları üzerine bir çalışma. Gönenç Sorguç, A., Özgenel, Ç. F., & Kruşa Yemişcioğlu, M. (Eds.), 11. Mimarlıkta Sayısal Tasarım Ulusal Sempozyumu, MSTAS 2017 İmkansız Mekanlar: Olanaksızın Olanağı, Sim Matbaa, 127-134.

Zeren, D., & Kaya, N. (2020). Dijital pazarlama: ulusal yazının bibliyometrik analizi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 35-52.

İndir

Yayınlanmış

2023-08-31

Nasıl Atıf Yapılır

ALKILINÇ, E., & PALABIYIK, S. (2023). Bibliyometrik Analiz Yöntemi Üzerinden Yer Seçimi ile İlgili Karar Destek Sistemi Yöntemlerinin İncelenmesi. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 10(98), 2016–2026. https://doi.org/10.5281/zenodo.8306910