Yozgat Tezene Üslûbunun Bağlama Öğretiminde Uygulanması


Abstract views: 31 / PDF downloads: 40

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.11404009

Anahtar Kelimeler:

Türk halk müziği, Üslûp, Bağlama, Yozgat Tezene Üslûbu, Kültür

Özet

Kendisinden önce üretilen kültürel ürünleri ve yerleşik üslûpları gözeterek oluşan Türk Halk Müziği ve önde gelen çalgısı bağlama, kültürümüzün en önemli aktarıcılarından birisidir. Bu bakımdan bağlamayı doğru anlamak, yaşatmak ve gelecek nesillere doğru aktarmak, bu alana gönül vermiş akademisyen ve sanat camiasının en önemli sorumluluklarındandır. Geleneği doğru anlamak, yaşatmak ve olumlu katkılar vermek ise bilim ve sanat insanlarının sorumluluğu ve görevleri arasındadır.

Kırk yılı aşkın bir süredir özellikle mesleki müzik eğitimi veren konservatuar ve müzik eğitimi verilen bölümlerde belirli bir düzen ve sisteme bağlı olarak bağlama öğretimi yapılmaktadır. Bu doğrultuda çok önemli mesafeler alınmış olmasına rağmen özellikle icra, pozisyon, yöresel tezene vuruşları ve terminoloji gibi konularda sorunların yaşandığı bir gerçektir. Müzik eğitimi kurumlarında bir çalgı olarak öğretilmesi aşamasında ise belli bir kural ve sisteme bağlı olarak öğretim yaklaşımları ile birlikte sorun yaşanan alanlarda çözüm önerileri de belirli bir hız kazanmıştır.

Bu araştırmada; özellikle yöresel tezene üslûpları içinde yer alan ve hakkında detaylı bilgiye ulaşamadığımız “Yozgat Tezene Üslûbu” ele alınmıştır. Sürmeli tezene tavrı diye de bilinen bu üslûp, Yozgat yöresi başta olmak üzere Orta ve Batı Anadolu’da benzer karakterde eserlerin belirli bölümlerinde uygulanabilme özelliğine sahiptir.  Araştırma kapsamında; sürmeli tezene üslûbu ile ilgili eser notalarında, tavrın uygulandığı bölümlerin yazılış biçimi ile birlikte uygulamadaki farklılıkları da göz önüne alınarak bir değerlendirme yapılmıştır. Böylece çoğu zaman yazıldığından farklı icra edilen sürmeli tezene üslûbunun, geleneksel icradaki duyumu ve türkülerde yer almayan tartım ihtimalleri de göz önüne alınarak belirli bir standart oluşturulmaya çalışılmıştır.

Referanslar

Algı, S. ve Özdek, A. (2020). Bağlamada Tavır Düzen Duyum İlişkisi Bakımından Konya Tezene Tavrı İle İlgili Bazı Tespit ve Öneriler. Güzel Sanatlar, Teori, Güncel Araştırmalar ve Yeni Eğilimler. ISBN 978-9940-46-040-2.

Ayyıldız, S. (2020). Üslûp, Tavır Kavramları ve İcra Teknikleri Çerçevesinde Türk Halk Müziğinde Süslemeler. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 9(72), 1290-1334.

Demirsipahi, C. (1975). Türk Halk Oyunları. Türkiye İş Bankası Yayınları.

Develioğlu, F. (2002). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügât. Doğuş Matbaa.

Eroğlu, T. (2017), Türk Halk Müziğinin Türkiye’deki Coğrafî Bölgelere Göre Temel Özellikleri Bakımından İncelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(41), 513-527.

Eroğlu, T. (2010). Türk Dans Antropolojisine Giriş. Yurt Renkleri Yayınları.

Göçer, A. (2012). Dil-kültür ilişkisi ve etkileşimi üzerine. Türk Dili, 729(1), 50-57.

Gökalp, Z. (1975). Türkçülüğün Esasları. Sebil Matbaacılık.

Güvenç, B. (1994). İnsan ve Kültür (6. baskı), Remzi Kitabevi

Mavili, V. (2012). Yozgat Yöresi Müzik Kültürünün İncelenmesi. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yayımlanmamış Doktora Tezi (Danışman: Yrd. Doç. Dr. Yavuz KÖKTAN).

Özbek, M, A. (2000). Türkiye’de Çalgı Eğitiminde Metot İhtiyacı ve Bağlama Metodu. Türk Halk Müziğinde Çeşitli Görüşler. Kültür Bakanlığı.

Özçelik, S. (2002). Batı Müziği Yazısında Süslemeler. G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 77-91.

Parlak, E. (2019). Yorumculuğa Giriş. Yayımlanmamış Ders Notları. Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi.

Parlak, E. (2000). Türkiye’de El İle (Şelpe) Bağlama Çalma Geleneği ve Çalış Teknikleri. Kültür Bakanlığı Yayınları.

Sökmen, S. (1996). Sürmelim. YOBİAD Yayınları.

Terzi, C. (2016). Bağlama İcrasında Tavır, Üslûp, Yorum, Ekol ve Doğaçlama Kavramları Üzerine Terminolojik ve Algısal Saptamalar. 1. Uluslararası Nida Tüfekçi Bağlama Sempozyumu Bildirileri, İTÜ TMDK Yayınları: 11, İstanbul: Acar Matbaacılık.

Türk Dil Kurumu (TDK). https://sozluk.gov.tr/.

Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.

İndir

Yayınlanmış

2024-05-31

Nasıl Atıf Yapılır

Önal, H. (2024). Yozgat Tezene Üslûbunun Bağlama Öğretiminde Uygulanması. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 11(107), 857–866. https://doi.org/10.5281/zenodo.11404009