Sanat ve Bellek Bağlamında Seramik: Hatıra Fotoğraflarına Kırılgan Bir Bakış
![](/public/ojsicons/gor.png)
![](/public/ojsicons/pdf.png)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.13146997Anahtar Kelimeler:
Seramik, Fotoğraf, BellekÖzet
Sanat ve bellek; antropoloji, sosyoloji, psikoloji, kültür vb. disiplinleri kapsayan zengin bir araştırma alanıdır. Bu bağlamda fotoğraflar, kişisel veya kolektif içeriğe ve öneme sahip anları kayıt altına almaları ve böylelikle hatıraların muhafazası bağlamında adeta bir harici bellek haline gelmeleri nedeniyle ayrı bir yere sahiptir. Ancak fotoğraflar, basıldıkları yüzeyler bakımından zamanla bozulmaya, silikleşmeye ve kaybolmaya da yatkındırlar. Onların bu geçici doğası, uzun vadede görsel hatıraların korunmasını zorlaştırmaktadır. Öte yandan dayanıklılıkları ve yapısal esneklikleriyle bilinen seramikler; hem gündelik hayatın bir parçası olarak hem de sanat eserleri olarak yüzyıllar boyunca varlıklarını sürdürebilmektedirler. Seramik eserler; örneğin servis tabağı, yemek tabağı, çorba kasesi gibi sofra eşyaları olarak insanların yeme içme ihtiyacını giderirken, çiçeklerin içine konup sergilendiği vazo gibi bir süs eşyası olarak da insanlara estetik hazzı sunarlar. Her iki kullanım biçiminde de, seramiklerin yüzeylerinde birtakım görüntüler bulunabilmektedir. Buradan hareketle seramik yüzeylerin, çeşitli kutularda veya albümlerde saklanan hatıra fotoğrafları için alternatif bir baskı yüzeyi olabileceği düşünülmektedir. Fevziye YELMEN’in “Muhafaza” isimli serisi de, fotoğrafların geçici niteliklerini seramiğin kalıcı doğasıyla birleştirerek bu iki ortamın yenilikçi bir birleşimini sunmaktadır. Serideki 81 adet seramik eser, aynı sayıdaki hatıra fotoğrafının mono baskı tekniğiyle seramik yüzeye aktarılmasıyla oluşturulmuştur. Bu makalede, seramik ve fotoğraf sanatlarının, kavramsal ve teknik yönlerinin açığa çıkarıldığı bir uygulama örneği olarak “Muhafaza” serisi ele alınmış ve disiplinlerarası yaklaşımla gerçekleştirilen söz konusu uygulama, sanat ve bellek ilişkisi bağlamında Christine Ulivucci’nin düşünceleri üzerinden değerlendirilmiştir.
Referanslar
Adams, A. (1983). The Print. New York Graphic Society Book.
Devellioğlu, F. (1962). Osmanlıca Türkçe Ansiklopedik Lugat. Doğuş Matbaası.
Ertan, G. ve Erutku, B. (2004). Açıklamalı Fotoğraf Terimleri Sözlüğü. Say Yayınları.
Fleming, J. ve Honour, H. (2014). A World History of Art. Laurence King Publishing.
Gökgöz, A. (1985). Bütün Yönleriyle Fotoğrafçılık Siyah Beyaz ve Renkli. Odak Yayın.
Grant, N., Isenman, L., Malam, J., Martell, H. M., McRae, L., Morris, N. & Pollard, M. (2008). Resimli Dünya Tarihi. (Çev. Furkan Akderin). Alfa Yayın.
Halbwachs, M. (2022). Hafızanın Toplumsal Çerçeveleri. (Çev.Büşra Uçar). Heretik Basın Yayın.
Halbwachs, M. (2023). Kolektif Bellek. (Çev.Zuhal Karagöz). Pinhan Yayıncılık.
Hedgecoe, J. (1999). Siyah Beyaz Fotoğraf Sanatı. (Çev.Ercan Tuzcular). Remzi Kitabevi.
Kanburoğlu, Ö. (2007). A’dan Z’ye Fotoğraf. Say Yayınları.
Smith, I. H. (2022). Filmin Kısa Öyküsü. (Çev.Deniz Öztok). Hep Kitap.
Tanışan, M., Mete, Z. (1986). Seramik Teknolojisi ve Uygulaması. Birlik Matbaası.
Turan, E. (2007). Siyah Beyaz Baskı. Say Yayınları.
Ulivucci, C. (2023). Fotoğrafların Anlattığı. (Çev.Zehranur Yılmaz Kahyaoğulları). İş Bankası Yayınları.
Westewell, I. (2012). Resimli Harp Tarihi I. Dünya Savaşı. (Çev.Oktay Etiman). İş Bankası Yayınları.
Wigan, M. (2012). Görsel İllüstrasyon Sözlüğü. (Çev.Mehmet Emir Uslu).
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR)
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by/4.0/88x31.png)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.