Geleneksel Havsız Dokumalarda Onarım İşlemleri ve Konservasyon


Abstract views: 22 / PDF downloads: 16

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.12603222

Anahtar Kelimeler:

Restorasyon, Koruma, Havsız Dokuma, Tamir İşlemleri

Özet

Geleneksel dokuma ürünleri açısından bakıldığında çok zengin olan Anadolu topraklarında halı ve kilim dokumalar bulunmaktadır. Günümüzde birçok evde kullanımı devam eden dokumaları, aynı zamanda müze ve koleksiyonlarda da bulmak mümkündür. Özellikle bireylerin sahip olduğu dokumalar nesiller arası aktarılmakta ve özel anlamlar yüklenerek muhafaza edilmektedirler. Özellikle kullanımı devam eden dokuma ürünlerinin uzun vadeli korunması amacıyla tamir bakımları ve koruma önlemleri alınmaktadır. Ülkemizde havsız dokumalarının korunması ve onarılması konusunda yapılmış olan çalışmalar yeterli görülmemektedir. Kültürümüzün bir parçası olan dokumalar zaman içinde deformasyona uğrayarak kullanılabilir özelliğini kaybetmektedirler. Bunun önüne geçmek için bazı koruma tedbirlerinin alınması ve tamir işlemlerinin yapılması gerekmektedir.

Bununla beraber bu konuda çalışma yapan aktif faaliyet gösteren atölyelerde yeterli tanıtımlarının yapılmaması sonucunda bireyler kendi imkanları ve bilgileri çerçevesinde dokumalara müdahale yapmaktadırlar. Bu müdahaleler yanlış yapıldığında geri dönüşü olmayan sorunlara sebep olmaktadır. Bu çalışmada, etnografik değeri olan havsız dokumaların bakım ve onarımlarına yönelik yapılan çalışmalar ve yapım teknikleri incelenmiştir. Dokuma tamir atölyeleri ile görüşülerek bilgiler alınmış ve tamir fotoğrafları çekilerek çalışma hazırlanmıştır. Bu çalışma tamir işlemleri ve dokumaların korunma şekillerinin belirlendiği iki kategoride hazırlanmıştır. Elde edilen bulgular tamir aşamasında tespit edilen veriler fotoğraflanarak bilgileri verilmiş ve önerilerde bulunulmuştur. Bu çalışmada havsız dokumaların korunmaları konusunda bilgi verilerek, bundan sonra yapılacak olan çalışmalara kaynak oluşturması planlanmıştır.

Referanslar

Acar, B. (1995). Kilim ve Düz Dokuma Yaygılar, Apa Ofset Basımevi.

Akkuş, C. (Kişisel görüşme) (2019). Akkuş Halı Kilim Onarım Atölyesi, Isparta.

Anmaç E. Karavar, G. (2000). Restorasyon ve Konservayon Öncesi El Dokuması Halıların Teknik Analizi ve İşlem Aşamaları. III. Ulusal Türk El Dokumalarına Yaklaşım ve Sorunları Sempozyum Bildirileri. Konya, s, 166.

Anmaç, E. (2004). Tekstilde Kullanılan Lifler Özellikleri ve Kullanım Alanları, Dokuz Eylül Yayınları.

Binark, İ, (1990). Gérard Benoit-Daniéle Neirinck, Endüstriyel ve Tropikal Ülkelerin Arşiv Binalarında En Ekonomik Korunma Metot ve Vasıtaları, Ankara.

Demir, A. Öktem, T. Seventekin, Necdet. (2008). Reaktif Boyalı Pamuklu Materyallerinin Işık Haslığına Uv Absorplayıcıların Etkisi. Tekstil ve Konfeksiyon, s. 211-220.

Dönmez, S. (2012). Müzecilik Hizmetleri Açısından Bölge Restorasyon ve Konservasyon Laboratuvarları Oluşturulması, Uzmanlık Tezi, Ankara.

Küçük, C. (2000). Türkiye’de Restorasyon Eğitimi Sorunları ve Sonuçları”, Ulusal Taşınabilir Kültür Varlıkları Konservasyonu ve Restorasyonu Kolokyumu. Ankara Üniversitesi Basımevi.

Salman, F. & Öztürk, G. (2013). Aksaray Sultanhanı Kasabası Halı Restorasyonunda Örnek Bir İşletme ‘Sultan Saray Halı”. Arış Halı, Düz Dokuma, Kumaş, Giyim, Kuşam ve İşleme Sanatları Dergisi, Sayı, 9, s.77.

Tapan, M. (2007). Soru ve Cevaplarla Koruma, Çizgi Basım Yayın Ltd. Şti..

Tarakçıoğlu, I. (1983). Tekstil Terbiye ve Makineleri, Cilt: II, Uludağ Üniversitesi Basımevi.

Temiz, A. (2000). Genel Mikrobiyoloji Uygulama Teknikleri, Hatipoğlu Yayınevi.

Torcu, D. (2013). UNESCO Türkiye Milli Komisyonu IV. Türksoy Üye Devletleri UNESCO Milli Komisyonları Toplantısı, II. Kültürel ve Doğal Miras Semineri. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu, UNESCO Türkiye Milli Komisyonu, s. 2.

Okca, Koyuncu, A. (2009). “Serinhisar (Denizli) Düz Dokumalarının Teknik ve Desen Özellikleri”, II. Uluslararası Türk El Dokumaları (Tekstil) Kongresi ve Sanat Etkinlikleri, Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Merkezi Başkanlığı Yayınları, Konya 2009, s. 195.

Okca, Koyuncu, A. (2014). Geleneksel Dokumalarda Koruma ve Onarım Prensipleri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.

Özhekim, Atiş, D. (2009). “Türk Kültüründe Taşıma Amaçlı Üretilen Kirkitli Dokumalar”, II. Uluslararası Türk El Dokumaları (Tekstil) Kongresi ve Sanat Etkinlikleri, Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Merkezi Başkanlığı Yayınları, Konya 2009, s. 183.

Öztürk İ. Ömür, V. (2007). “Geleneksel Tekstillerin Korunması İçin Bölgesel Konservasyon Laboratuarları Kurulması Zorunluluğu”, I. Uluslararası Türk El Dokumaları Kongresi, Selçuk Üniversitesi, Selçuklu Araştırmaları Merkezi Başkanlığı Yayınları, Anka Basım Yayın, Konya, s,53.

Öztürk, İ. (2007). Koruma Kültürü ve Geleneksel Tekstillerin Korunması Onarımı, Duman Ofset Ltd. Şti.

İndir

Yayınlanmış

2024-06-30

Nasıl Atıf Yapılır

Konuk, M. (2024). Geleneksel Havsız Dokumalarda Onarım İşlemleri ve Konservasyon. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 11(108), 1146–1158. https://doi.org/10.5281/zenodo.12603222